حالا بخوانید
سبک استراتژی (Strategy) در بازی های ویدیویی

بازی های استراتژی همواره یکی از قدیمی ترین و پرطرفدار سبک ها در بین بازی های ویدیویی بوده اند. سبکی که بیشتر گیمر ها برای یک بار هم که شده آن را تجربه کرده اند. یا حداقل نام یکی از بازی های معروف این سبک مثل: Command & Conquer: Generals ,Stranghold ,Age of Empires ,Civilization یا سری بازی های Total War به گوشش خورده است. بازی هایی که یادآور خاطراتی خوش برای بسیاری از گیمرهای قدیمی و البته جدید این سبک است. ولی شاید برای خیلی ها سوال باشد که به چه بازی هایی استراتژیک گفته می شود؟ یا ویژگی های یک بازی استراتژی چیست؟ اصلا خود شما به چه بازی هایی استراتژیک می گویید؟

در این قسمت از سری مقالات سبک شناسی بازی های ویدیویی آل گیم، می خواهیم با همدیگر مروری بر تعریف، اصول و ساختارهای سبک استراتژیک داشته باشیم. اما قبل از آن برای شناخت هر چیز، نیازمند دانستن برخی مقدمه ها هستیم پس شاید بد نباشد که مروری بر تعریف لغوی و اصطلاحی استراتژی داشته باشیم.

مفهموم لغوی استراتژی

واژه ی استراتژی از کلمه یونانی (Strategos) گرفته شده و به معنای فرماندهی ارتش است. علاوه بر فرماندهی جنگ، استراتژی دارای معانی دیگری نیز هست مثل: فن اداره جنگ، فن فرماندهی، فن جنگ، طرح نقشه برای جنگ و غیره که هرکدام در جاهای مختلفی استفاده می شوند.

مفهموم اصطلاحی استراتژی

استراتژی در اصطلاح و معنای جدید خود به روش بکارگیری انواع تاکتیک های سیاسی، فرهنگی ، اقتصادی و نظامی یک کشور به منظور تامین حداکثر نیازهای خود و افزایش احتمال دستیابی به نتایج مطلوب در راستای کسب حداکثر پیروزی و حداقل شکست از طریق تاکتیک های موجود است.

اما هدف ما از تعریف اصطلاحی و لغوی استراتژی چیست؟ موضوعی که باید در خصوص این مطلب مورد توجه قرار بگیرد این است که استراتژی در مفهوم قدیم خود به معنای بکارگیری همه امکانات یک کشور برای دست یافتن به اهداف نظامی بوده است. اما به تدریج و با گذر زمان استراتژی از مفهوم نظامی محض فاصله گرفته و درحال حاضر اهداف نظامی بخشی از استراتژی یک کشور را شامل می شود. خب بیایید با استفاده از این تفاسیر خسته کننده تعریفی متفاوت را برای ساختار سبک استراتژی در بازی های ویدیویی بیان کنیم.

تعریف سبک استراتژی در بازی های ویدیویی

سبک استراتژی در بازی های ویدیویی به روش مدیریت و برنامه ریزی و تفکر، برای بکارگیری تمامی منابع، ابزارها و تجهیزات موجود، با استفاده از تمامی تاکتیک های در دسترس اعم از نظامی، اقتصادی، دیپلماسی و غیره… برای رسیدن به اهداف گیم پلی، گفته می شود.

این تعریف چهارچوب سبک استراتژی را شکل می دهد. چرا که در بازی های سبک استراتژی، گیمر برای تحقق اهداف خود در گیم پلی، باید با مدیریت درست و انتخاب بموقع انواع تاکتیک های در دسترس و قرار دادن تکه های مختلف تاکتیک های انتخابی در کنار یکدیگر، مانند یک پازل به استراتژی مناسب دست پیدا کند.

ساختار گیم پلی در بازی های استراتژی

در بازی های استراتژی، معمولا شما در نقش یک فرمانده جنگ یا پادشاه یک کشور ایفای نقش می کنید که باید هدایت جمعی از افراد را بر عهده گیرید. معمولا هدف در این بازی ها کشور گشایی و تسخیر زمین های دشمن و دفاع در برابر حمله آنها است. اما برای رسیدن به این اهداف چالش هایی را پیش رو دارید که باید آنها را از پیش رو بردارید.

چالش های نظامی

گیمر در راه رسیدن به اهداف خود با دشمنان زیادی روبرو می شود که باید با آنها وارد جنگ شود. پس برای حل این چالش، گیمر نیازمند داشتن ارتشی قوی است. با مدیریت درست منابع، ارتقاع ساختمان های نظامی، انتخاب تاکتیک های مناسب در برابر حرکات دشمن و تصمیم گیری های به موقع می تواند گام بلندی در جهت پیروزی برداشت.

در بازی استراتژی، واحد های نظامی مختلفی مثل: پیاده نظام ها، سواره نظام ها، تیراندازها و غیره… بسته به نوع تمدن یا نژاد انتخابی وجود خواهند داشت و گیمر باید با استفاده از تاکتیک های درست، نیروی های مناسبی را در مقابل ارتش دشمن انتخاب کنید. چرا که با انتخاب اشتباه نیرو های خودی و اعمال تاکتیک های اشتباه و ناکارآمد در مقابل دشمن، ممکن است در بازی شکست بخورید. در بخش های از بازی های استراتژی شما حتی می توانید سربازان خود را ارتقاع داده و تجهیزات بهتری برای آنها تهیه کنید که باعث تقویت ارتش شما خواهد شد، اما این کار مستلزم ساخت ساختمان های مورد نیاز و توسعه تکنولوژی های نظامی در آن بازی است.

چالش های مدیریت منابع

اجرایی شدن تصمیمات شما بدون وجود پول و منابع کافی عملی نخواهد شد و بدون داشتن اقتصادی قوی حتی ممکن است در بازی شکست بخورید، پس یکی از مهمترین مشخصه های بازی های استراتژی بدست آوردن منابع و مدیریت درست آن است. در بازی های این سبک ممکن است روش های مختلفی مثل: کشاورزی، تجارت، اخذ مالیات، معادن طلا و غیره … وجود داشته باشند که شما باید از آنها بهره برداری کنید تا منابع خود را افزایش دهید. اما نقطه ی چالش برانگیز این بخش، آن است که شما در ابتدای بازی منابع محدودی را در اختیار دارید و باید در مصرف منابع اولیه ی خود بسیار دقت کنید. شما برای کسب منابع بیشتر باید سرعت عمل بالایی را از خود نشان دهید و با دشمنان خود برای تصاحب منابع بیشتر وارد جنگ شوید. چرا که داشتن منابع بیشتر، رسیدن به هدف را آسان تر خواهد کرد.

ساخت و ساز

یکی دیگر از مشخصه های سبک استراتژی در گیم پلی، مدیریت ساخت و سازها هستند. شما با بنا کردن ساختمان های مختلفی مثل: آکادمی، معادن، مزارع، سرباز خانه ها، بنادر، قلعه ها و دیگر سازه ها، می توانید راه را برای پیشرفت وشکوفایی امپراتوری خود هموارتر کنید. به عنوان مثال: با ساخت آکادمی یا آزمایشگاه ها، باعث می شوید که سطح دانش و علم در امپراتوریتان افزایش یابد. و با استفاده از این دانش می توانید ابزارها، تجهیزات و بسیاری دیگر از امکانات خود را در بازی ارتقاء دهید. همچنین با این کار راه دستیابی شما به دیگر تکنولوژی های جدید نیز باز خواهد شد. یا در مثال دیگر، با ساخت و ارتقاء سربازخانه ها و سازه های دفاعی مثل: انواع سربازها و سازه های دفاعی از جمله قلعه ها می توانید دفاع و حمله ای بهتری را در مقابل دشمنان خود داشته باشید.

ساخت و ساز و جمع آوری منابع در بازی Stronghold: Crusader

ساخت و ساز و جمع آوری منابع در بازی Stronghold: Crusader

نقشه و اکتشاف

نقشه و اکتشاف آن یکی از المان های اصلی در بازی های استراتژی محسوب می شود که در بیشتر آنها وجود دارد. معمولا نقشه ها در بازی های استراتژی شامل جزییات زیادی مثل: کوه ها، رودخانه ها، پستی و بلندی ها، جنگل ها و بسیاری از عارضه های واقعی یا تخیلی می شود. اما معمولا نقشه با یک سیاهی، غبار یا مه پوشیده شده است. شما باید برای جمع آوری منابع یا زیر نظر گرفتن دشمنان خود به اکتشاف این نقشه بپردازید و مناطق تاریک را روشن کنید تا بتوانید به اهداف خود برسید.

اهداف و داستان

اهداف در بازی های استراتژیک تحت الشعاع داستان قرار می گیرند بگونه ای که اگر بازی های استراتژیک داستان محور باشند، اهداف بازی را داستان تعیین خواهد کرد. به عبارتی دیگر ماموریت های شما بر اساس داستان شکل خواهند گرفت. برای نمونه از بازی Warcraft می توان به عنوان یکی از بهترین بازی های استراتژی داستان محور یاد کرد. این بازی علاوه بر داشتن داستانی قدرتمند، از ساختار روایی بسیار قدرتمندی نیز برخوردار بود.

ولی در مقابل اگر داستان محوریت اصلی بازی نباشد چه اتفاقی خواهد افتاد؟ در این صورت تمرکز بازی بر روی جزییات گیم پلی در حوزه های مختلف، برای تبدیل شدن آن به یک عنوان مدیریتی کامل خواهد بود. در این موارد نقش داستان بسیار کم رنگ است و یا برگرفته از وقایعی تاریخی برای ایجاد فضاسازی بازی هستند. بدلیل پیاده کردن تاکتیک های مختلف در این بازی ها، پیچیدگی و سختی بالا برای فراگیری بازی امری طبیعی خواهد بود. پس مخاطبان خاص را هم طلب خواهد کرد. به عنوان نمونه سری بازی های Victoria از این دست بازی ها هستند.

ساختار مراحل در بازی های استراتژی

ساختار مراحل در بازی های استراتژیک به دو صورت شناخته می شوند:

  1. ساختار مراحل همزمان (Real-time)
  2. ساختار مراحل نوبتی (Turn-based)

خب برای درک بهتر این دو ساختار بیایید آنها را با یکدیگر مقایسه کنیم.

ساختار مراحل همزمان

بازی هایی که دارای ساختار مراحل همزمان هستند به این صورت خواهند بود که تمامی اعمال و تصمیمات گیمر نسبت به دشمن، خواه هوش مصنوعی باشد و خواه انسان، در لحظه صورت خواهد گرفت، برای مثال: زمانی که گیمر در حال جمع آوری منابع برای ارتقاع ساختمان ها و تجهیزات خود است، دشمن نیز بطور همزمان درحال فعالیت است و همزمان با شما واکنش نشان می دهد.

مزیت این روش سرعت بسیار بالاتر گیم پلی نسبت به بازی هایی با ساختار مراحل نوبتی است. برای نمونه می توان به سری بازی های Warcraft یا Starcraft ساخته شرکت Blizzard Entertainment اشاره کرد.

ساختار مراحل نوبنی

بازی هایی که از ساختار مراحل نوبتی استفاده می کنند به این شکل خواهند بود که تمامی اعمال و تصمیمات گیمر نسبت به دشمن خواه هوش مصنوعی باشد و خواه انسان، با در نظر گرفتن حرکات حریف، بطور نوبتی انجام می شود. برای مثال: بازی شطرنج (Chess) را در نظر بگیرید، گیمر وقتی حرکت اول را انجام می دهد باید منتظر بماند تا حریف حرکت خود را انجام دهد و سپس دوباره نوبت او خواهد رسید و گیمر نسبت به حرکات حریف، بر روی حرکات بعدی خود فکر و برنامه ریزی می کند.

بازی های این ساختار اکثرا بخاطر جزییات بسیار زیاد در گیم پلی دقیق تر هستند و تفکر و برنامه ریزی بیشتری را مطلبند و به همین علت نیز از سرعت گیم پلی پایینی برخوردارند. برای نمونه: سری بازی های Civilization و Total War از این نوع ساختار استفاده می کنند.

نمای دید

بدلیل وجود اطلاعات فراوان و تعداد بالای جزییات ارائه شده در این بازی ها گیمر نیاز دارد که بتواند یک مدیریت درست برروی اطلاعات و کنترل دیگر اجزا مثل: نیروها، سازها و غیره داشته باشد. پس به یک نمای دید(دوربین) مناسب نیاز دارد. بازی های استراتژی اولیه با نمای دید بالا به پایین (Top Down View) همانند بازی های بردگیم ساخته می شدند. و امروزه غالب بازی های استراتژی از نمای ایزومتریک (Isometric View) بهره می برند. اما در مواردی ممکن است بازی از جزئیات بسیار زیادی برخوردار باشد که در این موارد از نوعی نمای دید معروف به نمای آزاد(Free View) که دوربینی شناور در محیط بازی خواهد بود استفاده می شود.

ساختار غیر خطی در بازی های استراتژی

در بازی های استراتژی معمولا محدودیتی برای انتخاب تاکتیک های در دسترس و نحوه ی تصمیم گیری که چطور بازی کنید، وجود ندارد. به این معنی که، منبع درآمد شما از راه کشاورزی بدست بیاید یا از راه تجارت و یا که در تاکتیک های نظامی بصورت دفاعی بازی کنید یا تهاجمی، انتخاب با خودتان خواهد بود. و به همین دلیل، اکثر بازی های استراتژی دارای ساختاری غیر خطی هستند.

نکته: مدیریت ساخت و ساز، مدیریت منابع و مدیریت نیروهای نظامی سه المانی است که در بیشتر بازی های این سبک حضور دارند. اما همیشه این اتفاق نمی افتد. در این بین بازی هایی وجود دارند مثل Football Manager که از دو تاکتیک مدیریت نیرو (غیر نظامی) و مدیریت اقتصادی استفاده می کند و همین موضوع باعث خواهد شد که به عنوان یک بازی استراتژی دسته بندی شوند. پس یک بازی استراتژی متشکل از دو یا چند تاکتیک در حوزه های مختلف خواهد بود که به سلیقه ی سازندگان آن بازی استفاده خواهد شد.

تاریخچه بازی های سبک استراتژی

منشاء سبک استراتژی به سال های بسیار دور بر می گردد. درست زمانی که اولین بازی های برد گیم (رومیزی) متولد شدند. اما ورود سبک استراتژی به دنیای سرگرمی های دیجیتال از چه زمانی آغاز شد؟
در سال ۱۹۸۳ شرکت Strategic Studies Group بازی Reach for the Stars را با ساختار مراحل نوبتی (Turn Based) ساخته و روانه بازار کرد. این بازی نزدیک ترین مشخصه ها را به سبک استراتژی دارا بود. بگونه ای که گیم پلی بازی مجموعه ای از تاکتیک های نظامی، مدیریت منابع، علم و ساخت و ساز را دربر گرفته بود و به واسطه ی آن آزادی عمل خوبی را در اختیار گیمر قرار می داد. اگر چه بخش زیادی از این بازی توسط واسط های متنی ارایه می شد اما این بازی را می توان اولین بازی استراتژی با ساختار مراحل نوبتی در نظر گرفت.
در سال ۱۹۹۱ بازی Sid Meier’s Civilization در شرکت MPS Labs توسط آقای Sidney K. Meier و با همکاری Bill Stealey ساخته شد. این عنوان برای سبک استراتژی یک انقلاب محسوب می شد. چرا که از تاکتیک های مختلفی بهره گرفته بود و برای اولین بار بود که یک بازی چنین جزییات زیادی را برای گیم پلی خود تدارک دیده بود. همچین این بازی اولین بازی استراتژی در ساختار نوبتی بود که از ساختار X4 یا خانه ای در نقشه های خود استفاده می کرد. گیم پلی این بازی بگونه ای بود که گیمر، یک امپراتوری را در دوران ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح تشکیل می داد و تا دوران مدرن باید آن را حفط می کرد. تا به امروز از سری بازی های Civilization به عنوان یکی از بهترین بازی های سبک استراتژی یاد می شود.
اما جالب است بدانید که تا قبل از سال ۱۹۹۲ تمام بازی های استراتژی ساخته شده دارای ساختار نوبتی بودند. در همان سال شرکت Westwood Studios عنوانی به نام Dune II را منتشر کرد که از آن به عنوان اولین بازی استراتژی با ساختار همزمان (Real Time) یاد می شود.

ساخت بازی Warcraft: Orcs & Humans در سال ۱۹۹۴ توسط شرکتBlizzard Entertainment که شروعی بر بازی های استراتژی داستان محور محسوب می شود. شرکت بلیزارد در سال های بعد با ساخت بازی Starcraft در سال ۱۹۹۸ و عنوان خاطره انگیر Warcraft III: Reign of Chaos در سال ۲۰۰۴ بازی های استراتژی داستان محور را به اوج خود رساند. انتشار بازی Shogun: Total War ساخته شرکت Creative Assembly در سال ۲۰۰۰ نیز اولین بازی استراتژی، با هر دو ساختار نوبتی و همزمان بود. از سری بازی های توتال وار تا به امروز، به عنوان یکی بهترین بازی های استراتژی کلان یاد می شود.

پایان

باید گفت که بازی های زیادی در این سبک برای ما ساعت ها خاطره آفرینی کرده اند. بازی هایی مثل: سری Age of Empires، سری Command & Conquer، Age of Mythology، Stronghold، و بسیاری از بازی های دیگر در این سبک که نامشان برده نشده اما از ارزش آنها کم نخواهد شد.
در ادامه سلسله مقالات سبک شناسی بازی های ویدیویی با مروری بر سبک شبیه ساز (Simulation) همراه ما باشید.

 

چطور بود؟ خوش ات اومد؟
عالیه!
0%
سورپرایز!
0%
خوشم اومد
0%
معمولیه
0%
خوشم نیومد
0%
عصبانیم
0%
گیج شدم
0%
غصه خوردم
0%
حرص خوردم
0%
افتضاحه!
0%
درباره نویسنده
ابراهیم قاسمی

نظر یا نقد کوتاهی بنویسد: