حالا بخوانید
سبک معمایی (Puzzle) در بازی های ویدیویی

Puzzle Video Game (Braid )

در ادامه ی سلسله مقالات سبک شناسی بازی های ویدیویی آل گیم، این بار به سبک معمایی می رسیم. سبکی که همواره در سراسر جهان طرفداران و محبوبیت های خاص خود را در بین گیمر ها تا به امروز داشته است. حال همراه ما باشید تا با همدیگر نگاهی دقیق تر به این سبک بیاندازیم. همانطور که می دانید واژه هایی مثل: معما، رمز و راز، مسئله و چیستان چیزهایی هستند که روزانه عده زیادی از مردم با شکل ها و فرم های مختلف آن سروکار دارند.

اما نکته جالب این است که در زبان های فارسی و انگلیسی برای واژه ی معما (Puzzle) در مجموع بیش از ۱۵ معنای متفاوت وجود دارد که تنها یکی از این مفاهیم مربوط به سرگرمی است. بازی هایی مثل انواع جورچین ها، بازی های ریاضی، بازی با کلمات و غیره… . محبوبیت معما تا حدی بود که پای خود را به دنیای سرگرمی های دیجیتال در قالب بازی های ویدیویی باز کرد و تا امروز شاهد استفاده از معماهای بسیاری در قالب یک بازی مستقل یا انواع مینی گیم های بر مبنای معما در سبک های مختلف هستیم. اما تا بحال به این موضوع فکر کرده اید که معما به چه معنا است؟

معما چیست؟

در حوزه ی مربوط به سرگرمی، معما (Puzzle) به عنوان یک اسباب بازی یا وسیله ای برای سرگرمی شناخته می شود که دارای یک ابهام و بهم ریختگی در الگوی حقیقی خود است و فرد باید با ابتکار و خلاقیت خود آن را حل کند. یا در معنایی دیگر معما به معنای رمز و راز، پنهان کردن چیزی (کلمه یا شیء) و پوشاندن حقیقت است.

تعریف سبک معمایی در بازی های ویدیویی

سبک معمایی (puzzle) در بازی های ویدیویی به آن دست از بازی ها اتلاق می شود که هسته و ساختار اصلی گیم پلی بر مبنای معما و حل معما بوجود آمده باشد. این بازی ها یک یا مجموعه ای از چالش های استدلالی، منطقی و مفهومی خواهند بود که دارای یک بهم ریختگی در الگوی خود هستند و گیمر باید با مشاهده، جستجو و تفکر در منطق هر معما الگوی حل آن را پیدا کند.

ساختار گیم پلی در بازی های معمایی

همانطور که گفته شد، هسته و ساختار اصلی گیم پلی در بازی های معمایی بطور کامل بر اساس معما و حل معما بنا شده است. در بازی های این سبک، فرم گیم پلی و نحوه تعامل به گونه ای است که گیمر در ابتدای بازی با یک یا چند معما رو برو خواهد شد که ساختار ساده ای دارند و به سادگی قابل حل هستند. این معماها بیشتر جنبه ی آموزشی را برای گیمر خواهند داشت تا او را برای حل معماهای سخت تر آماده کند. با پیشروی در بازی بمرور معماهای بازی سخت تر خواهند شد و گیمر ممکن است با انواع معما در موضوعات مختلف مواجه شود.

اما چیزی که شاید خودتان هم حدس زده اید این است که بازی های معمایی اغلب از سرعت بسیار پایینی در گیم پلی برخوردار هستند چرا که حل بیشتر معماها نیازمند تفکر در الگو و منطق آن معما را می طلبد. پس شما نیازدارید تا با مشاهده دقیق اطلاعات را جمع آوری کنید و با تحلیل این اطلاعات، الگوی حل معما را کشف کنید و این موضوع نیازمند صرف زمان است.

بازی Portal 2 ساخته شرکت Valve در سال 2011

بازی Portal 2 ساخته شرکت Valve در سال ۲۰۱۱ در سبک معمایی و پلتفرمر

نکته: موضوع دیگری که شاید قابل ذکر باشد این است که تمام بازی های معمایی دارای ساختاری همزمان (Real Time) هستند. گیمر در حین مشاهده تصمیم می گیرد که چطور چالش های پیش رویش را حل کند.

چالش های گیم پلی در بازی های معمایی

جالب است بدانید که در بازی های معمایی هیچ دشمنی وجود ندارد، پس طبیعتا شکست و مجازات نیز در این بازی ها مفهومی نخواهد داشت. اما دشمن اصلی شما معماهای پیش رویتان است که ذهنتان را به چالش خواهند کشید. سازندگان بازی های معمایی گاهی برای چالش برنگیز شدن بازی، معماها را محدود به زمان می کنند. به این معنی که گیمر برای حل یک معما زمان محدودی را در اختیار دارد و باید با در نظر گرفتن زمان مشخص شده با تحلیل سریع یا آزمون و خطا به الگوی حل معما پی ببرد.

در مواقعی هم چالش می تواند سختی معما و پیچیدگی در الگوی هر معما باشد که از ترکیب چند معما با موضوعات مختلف در قالب یک معما شکل گرفته است. مثل : ترکیب المان های مختلف فیزیک برای ساخت یک معما (زمان، وزن، جاذبه، حرکت اجسام و غیره…)

اهداف و داستان در بازی های معمایی

باید بدانید که بازی های معمایی غالبا فاقد داستان هستند و در مواردی معدود دارای داستانی بسیار ابتدایی که فقط نقطه شروعی برای بازی خواهد بود را شامل می شوند. اما دلیلی که سبک معمایی به داستان نیاز ندارد چیست؟

همانطور که می دانید بازی های معمایی فقط برای حل معما طراحی شده اند و گیمر تمام توجه و تمرکز خود را جلب عبور از چالش های طراحی شده خواهد کرد تا به سطح بعد دسترسی پیدا کند. این موضوع باعث خواهد شد که به خودی خود داستان برای گیمر بعد از گیم پلی، رابط کاربری و طراحی محیط، اولویت قرار گیرد. و به همین علت است که سازندگان بجای تمرکز بر روی داستان بازی، سعی در اجرای خوب طراحی مراحل و ارتباط آن با معماها طراحی شده خواهند کرد.

World Of Goo Puzzle Video Game

بازی World of Goo ساخته شرکت ۲D Boy در سال ۲۰۰۹ در سبک معمایی

اما هدف و لذت اصلی در بازی های معمایی چیست؟ وقتی یک بازی اکشن را بازی می کنید با این که هدف شکست دشمن است اما هدف اصلی ایجاد هیجان در خود است. در بازی های معمایی نیز همین طور است و لذت حقیقی، آن حس خوب و رضایت بخشی است که گیمر نسبت به توانایی های خود، بعد از حل یک معمای سخت را خواهد داشت.

انواع معما

معما سوالی است که همیشه یک جواب دارد. اما این معما شیوه های طراحی و حتی موضوعات خاص خود را شامل می شود. و به همین علت معما را می توان به چند دسته عمومی از نظر ساختار طبقه بندی کرد. اما بدلیل پیچیدگی فقط به معرفی این دسته ها بسنده می کنیم:

۱- بلادرنگ: معماهایی که گیمر بدون لحظه ای تامل باید آن را حل کند.

۲- استدلال فضایی: معماهایی که برای بچالش کشیدن درک شکل و بخاطر سپردن روابط بین اجسام کابرد دارند.

۳- شناخت الگو و منطق: معماهایی که برای حل نیاز به مشاهدات دقیق و جمع آوری اطلاعات دارند.

نکته: معما موضوعات مختلفی را شامل می شود. به این معنی که هر معما یک ساختار ریشه ای دارد و یک یا چند موضوع را شامل می شود. این موضوعات می تواند شکل های مختلفی داشته باشد مثل: زمان، حرکت، جاذبه، اعداد، کلمات، اشیاء و بسیاری دیگر… .

تاثیرات سبک معمایی بر دیگر سبک ها

شاید برای شما این سوال پیش آمده باشد و بگویید که در بازی های سبک ماجرایی (Adventure)، نقش آفرینی (Role Playing)، اکشن (Action) و یا دیگر سبک ها که معما وجود دارد!!؟ پس چرا به آنها معمایی نمی گویید؟
خب جواب ساده است، چرا که در این سبک ها معمولا برای متنوع کردن گیم پلی، معماها بصورت مجموعه ای از بازی های کوچک (Mini Game) در چند بخش محدود بازی مورد استفاده قرار می گیرند. اما در بسیاری موارد از جمله در سبک ماجرایی دیده ایم که داستان بازی و فرم گیم پلی در قالب معما اجرایی شده است. در این موارد هر دو سبک معمایی و ماجرایی در بازی حضور خواهند داشت و در کنار یکدیگر قرار خواهند گرفت، چرا که هم داستان محوریت بازی قرار می گیرد و هم معماهای آن بازی، بخش زیادی از بازی را در بر خواهد گرفت.
در بازی های اکشن استفاده از معما بسیار نادر است چرا که بازی های اکشن از سرعت بسیار بالایی در گیم پلی خود برخوردارند. اما در سبک نقش آفرینی بدلیل وسعت این بازی ها استفاده از معما در قالب مینی گیم امری طبیعی است.

بازی Tomb Raider در سبک اکشن، ماجرایی و پلتفرمر که گاهی باید یک معما را بر اساس شناخت الگو حل می کردید

بازی Tomb Raider در سبک اکشن، ماجرایی و پلتفرمر که گاهی باید یک معما را بر اساس شناخت الگو حل می کردید

بیایید تجربیات خودتان را در بازی هایی که تا بحال انجام داده اید با همدیگر مرور کنیم و به اشتراک بگذاریم. در بازی های مختلفی که تاکنون بازی کرده اید، شما هرگاه به یک معما بر می خوردید، چه چیزی را متصور می شدید؟ بله تصور شما کاملا درست است! باز کردن یک در بسته تا به راهتان ادامه دهید، یا دست یافتن به یک شیء کم یاب یا انتظار کشف مکانی مخفی را داشتید. و معمولا با حل یک معمای نه چندان پیچیده به هدف خود دست پیدا می کردید.
اما نکته ای باز هم باید مورد توجه قرار گیرد این است که هدف در این بازی ها حل معما نبوده و صرفا مینی گیم هایی هستند برای جذاب کردن گیم پلی آن بازی، اما در بازی های معمایی هدفی غیر از حل معما وجود نخواهد داشت.

تاریخچه سبک معمایی در بازی های ویدیوی

وجود بازی های معمایی را باید مدیون ذهن انسان دانست چرا که آدم ها در تمام دوران زندگی، عاشق معما و رمز و راز بوده اند و از سالیان دور با بازی های ریاضی، بازی با کلمات و چیستان ها در شکل ها و فرم های مختلف خود را سرگرم کرده اند.

محبوبیت معماها تا جایی پیش رفت که به دنیای سرگرمی های دیجیتال نیز راه پیدا کردند. اما ریشه ی معما در بازی های ویدیویی از کجا آغاز شد؟ اولین بازی معرفی شده در سبک معمایی بر می گردد به سال  که ۱۹۵۱ که در اصل یک شبیه ساز برای بازی ریاضی Nim با عنوان Nimrod بود.جالب است که عده ای آن را پدر هوش مصنوعی بازی های استراتژی نیز می نامند.

 در سال ۱۹۵۹ عنوانی با نام Mouse In The Maze ساخته شد که از ساختار مارپیچی (Maze) استفاده می کرد که هر چند ساده بود ولی در دسته بازی های معمایی قرار می گرفت. همچنین عنوان Darwin در سال ۱۹۶۱ که بر روی پلتفرم Mainframe منتشر شد و یک بازی معمایی بر اساس متن (Text Based) بود. اما انتشار بازی های معمایی بصورت عمومی برای گیمرها به اواخر دهه ۷۰ میلادی بر می گردد. در سال ۱۹۷۹ دانشگاه توکیو عنوانی را با نام  Heiankyo Alien ساخته و منتشر می کند. این بازی در اصل یک عنوان اکشن محسوب می شد اما المان های سبک معمایی را در خود جای داده بود.

در سال ۱۹۸۱ شاهد ساخت عنوانی با نام Color Cubes توسط Tandy Corporation بودیم که یک مکعب روبیک را برای حل شبیه سازی می کرد. ساخت بازی Sokoban در سال ۱۹۸۱ توسط Hiroyuki Imabayashi و انتشار آن در سال ۱۹۸۲ که شامل ۲۰ مرحله می شد. در این بازی شما باید در یک محیط بسته جعبه ها را در مکان تعیین شده قرار می دادید. ساخت عنوان Loco-Motion در سال ۱۹۸۲ توسط Konami و بازی Pipe Mania توسط شرکت LucasArts در سال ۱۹۸۹ که هر دو عنوان بازی هایی با موضوع پازل های لوله کشی بودند. و ساخت عنوان محبوب Tetris در سال ۱۹۸۴ توسط شرکت Various که تا به امروز از آن به عنوان یکی از خاطره انگیز ترین نماد صنعت بازی های ویدیویی یاد می شود.

پایان

در پایان باید گفت که سبک معمایی یکی از تاثیر گذارترین سبک ها در دنیای بازی های ویدیویی است که علاوه بر جذابیت خود سبک، به تنوع و جذابیت دیگر سبک ها نیز کمک کرده است. همه ی ما تا به امروز شاهد معماهای مختلفی در بسیاری از بازی ها، در قالب مینی گیم بوده ایم. اما متاسفانه با تغییر سلیقه گیمرها به بازی هایی سبک اکشن، هر ساله شاهد انتشار تعداد کمی بازی در سبک معمایی هستیم و حتی همان چند عنوان معرفی شده نیز معمولا کیفیت مناسبی را ندارند. پس به امید روزی که شاهد بازی هایی بهتر در این سبک باشیم.

چطور بود؟ خوش ات اومد؟
عالیه
0%
سورپرایز
0%
خوشم اومد
6%
معمولیه
0%
خوشم نیومد
0%
عصبانیم
0%
گیج شدم
0%
غصه خوردم
0%
حرصم گرفت
0%
افتضاحه
0%
درباره نویسنده
ابراهیم قاسمی

نظر یا نقد کوتاهی بنویسد: